You are currently viewing 500+ विलोम शब्द PDF सहित | 500 Vilom Shabd List in Hindi with PDF

500+ विलोम शब्द PDF सहित | 500 Vilom Shabd List in Hindi with PDF

500 Vilom Shabd List in Hindi with PDF

विलोम शब्द

1. रात – दिन 

2. अंदर – बाहर

3. सदाचार – कदाचार 

4. आधुनिक – प्राचीन 

5. कोमल – कठोर 

6. सदैव – विरत

7. इच्छा – अनिच्छा 

8. आलोक – अंधकार 

9. ऊंच – नीच

10. अथ – इति

11. सकर्मक – अकर्मक 

12. सुगम – अगम

13. अगला – पिछला

14. आकर्षण – विकर्षण 

15. अवनत – उन्नत 

16. अपना – पराया

17. योगी – भोगी

18. फायदा – नुकसान 

19. महात्मा – दुरात्मा 

20. प्रश्न – उत्तर 

21. आकर्षण – विकर्षण

22. सुगम – अगम

23. अवनत – उन्नत 

24. अथ – इति

25. मंगल – अमंगल 

26. विकारी – अविकारी

27. लुप्त – व्यक्त 

28. वर – वधू 

29. योग – वियोग

30. राजा – रंक

31. रूचि – अरूचि 

32. विधवा – सधवा

33. आयात – निर्यात 

34. मौन – वाचाल 

35. अथ – इति

36. मधुर – कटु

37. महात्मा – दुरात्मा 

38. मौन – वाचाल 

39. अथ – इति

40. राजा – रंक

41. अवनि – अम्बर

42. विस्तार – लघु

43. लाभ – हानि

44. ज्ञान – अज्ञान

45. ज्ञात – अज्ञात 

46. भारी – हल्का 

47. स्पष्ट – अस्पष्ट 

48. स्वदेश – विदेश 

49. अमृत – विष

50. स्तुति – निंदा 

51. कठिन — सरल

52. प्रेम — घृणा

53. उजाला — अंधेरा

54. आरंभ — अंत

55. शांत – अशांत

56. साधारण – असाधारण

57. अल्पसंख्यक – बहुसंख्यक 

58. इहलोक – परलोक 

59. सुंदर – कुरूप 

60. सम्मुख – विमुख 

61. सफल – असफल 

62. उतार – चढ़ाव 

63. सच – झूठ 

64. स्तुति – निंदा 

65. विधवा – सधवा

66. तुच्छ – महान

67. प्रेम – घृणा 

68. भेद – अभेद

69. क्षर – अक्षर

70. सहयोगी – प्रतियोगी 

71. हित – अहित

72. शासक – शासित 

73. मित्र – शत्रु 

74. स्वर्ग – नरक 

75. एक – अनेक

76. अपना – पराया

77. विस्तार – लघु 

78. उजाला — अंधेरा

79. आरंभ — अंत

80. अमीर — गरीब

81. आम – खास 

82. ताप – शीत

83. क्रय – विक्रय 

84. गुण – दोष

85. उच्च – नीच

86. सुगम – अगम

87. आत्मा – परमात्मा 

88. आकाश – पाताल 

89. कपट – निष्कपट 

90. साकार – निराकार 

91. शोषक – पोषक 

92. कपट – निष्कपट 

93. ताप – शीत

94. अच्छा — बुरा

95. स्वर्ग – नरक

96. सत्य — असत्य

97. उत्तर – दक्षिण 

98. सुकाल – अकाल

99. सुख — दुःख

100. बलवान – बलहीन 

101. बहादुर – कायर

102. बच्चा – बूढ़ा 

103. भय – निडरता 

104. सर्दी – गर्मी 

105. हर्ष – विषाद

106. भाग्य – दुर्भाग्य 

107. भय – निडरता 

108. पवित्र – अपवित्र 

109. चाह – अनचाह

110. खुला – बंद 

111. कायर – निडर 

112. देय – अदेय

113. सफल – असफल 

114. फेल – पास 

115. उपयुक्त – अनुपयुक्त 

116. देव – दानव

117. नाम – अनाम 

118. खरा – खोटा

119. अवर – प्रवर 

120. पूजा – तिरस्कार 

121. गद्य – पद्य 

122. शरण – अशरण 

123. आगत – अनागत 

124. अंदर – बाहर 

125. एकतंत्र – बहुतंत्र

126.इच्छा – अनिच्छा 

127. उपयोग – दुरुपयोग 

128. आदर – अनादर 

129. ज्योति – तम

130. शिष्ट – अशिष्ट 

131. व्यापक – अव्यापक 

132. महल – झोपड़ी 

133. असली – नकली

134. संघटन – विघटन 

135. शकुन – अपशकुन 

136. समझदार – नासमझ

137. सापेक्ष – निरपेक्ष 

138. प्रथम – अंतिम 

139. अनुराग – विराग

140. उत्कर्ष – अपकर्ष 

141. अनिवार्य – वैकल्पिक 

142. पेय – अपेय

143.वैतनिक – अवैतनिक 

144.बनना – मिटना 

145. बार-बार – कभी कभी 

146.श्वेत – श्याम 

147. आपत्ति – संपति 

148. प्रसार – संकोच 

149. मौन – मुखर

150. ग्रस्त – मुक्त 

151. एकता – अनेकता 

152. आदर – अनादर 

153. लघु – गुरु 

154. अमावस्या – पूर्णिमा

155. मरण – जीवन 

156.भेद – अभेद 

157. नैसर्गिक – कृत्रिम 

158. स्वर्ग – नरक

159. जंगम – स्थावर

160. प्रखर – मंद

161. शत्रु – मित्र

162.मोटा – पतला

163. शाप – वरदान 

164. घर – बाहर 

165. जन्म – मृत्यु 

166. चर – अचर

167. लोभी – निर्लोभी 

168. जागना – सोना

169. अपना – पराया

170. दलित – अदलित

171. गत – आगत

172. जल – थल

173. धनी – निर्धन 

174. अमीर – गरीब 

175. शांत – अशांत 

176. छूत – अछूत 

177. एड़ी – चोटी 

178. वीर – कायर

179. तिक्त – मधुर 

180. तुल्य – अतुल्य 

181. मुनाफा – घाटा

182. विश्वास – अविश्वास 

183. सहज – कठिन 

184. विधि – निषेध 

185. वैध – अवैध 

186. विकास – विनाश 

187. सभ्य – बर्बर 

188. प्रत्यक्ष – अप्रत्यक्ष

189. हल्का – भारी

190. गगन – धरा

191. आस्तिक – नास्तिक 

192. गौण – मुख्य 

193. हंसना – रोना

194. गहरा – छिछला

195. गौरव – लाघव

196. जवार – भाटा

197. भूगोल – खगोल 

198. तमिर – आलोक

199. खरीदना – बेचन

200. अल्पज्ञ – बहुज्ञ 

201. लघु – दीर्घ 

202. मान – अपमान 

203. आज – कल

204. कर्कश – सुशील 

205. मानव – दानव 

206. गोरा – काला

207. सुख – दुःख 

208. उज्जवल – धूमिल 

209. अनुराग – विराग 

210. उपेक्षा – अपेक्षा 

211. अनुगामी – प्रतिगामी 

212. इष्ट – अनिष्ट 

213. गमन – आगमन 

214. सज्जन – दुर्जन 

215. आदर – अनादर 

216. ठोस – तरल

217. अल्प – बहु

218. वीर – कायर

219. अधम – उत्तम 

220. आदर – निरादर 

221. उचित – अनुचित 

222. प्रथम – अंतिम 

223. पाप – पुण्य 

224. श्रीगणेश – इतिश्री 

225. विराग – अनुराग 

226. आदि – अंत

227. शाश्वत – नश्वर 

228. जड – चेतन

229. मौन – मुखर

230. अधम – उत्तम 

231.अल्प – बहु

232. यश – अपयश

233. तरुण – वृद्ध 

234. तृषा – तृप्ति 

235. सौम्य – उग्र 

236. उपमेय – अनुपमेय 

237. भूत – भविष्य 

238. आशा – निराशा 

239. नूतन – पुरातन

240. सरस – नीरस

241. उदार – अनुदार

242. आगामी – विगत

243. वैतनिक – अवैतनिक 

244. अवर – प्रवर 

245. जंगम – स्थावर

246. ऋजु – वक्र 

247. अनुचर – स्वामी 

248. स्थूल – सूक्ष्म 


249. निंदा – स्तुति 

250. गुप्त – प्रकट 

251. अनिय – हलाहल

252. तिमिर – आलोक 

253. उल्लास – विषाद 

254. बहिरंग – अंतरंग 

255. अज्ञ – विज्ञ 

256. चल – अचल

257. ग्राम – नगर 

258. दुराचारी – सदाचारी 

259. जल – थल

260. सामिष – निरामिष 

261. गणतंत्र – राजतंत्र 

262. पृथ्वी – गगन

263. खंडन – मंडन 

264. चतुर – मूढ़ 

265. देव – दानव 

266. एकत्र – विकीर्ण 

267. मेहनती – आलसी 

268. सम – विषम 

269. दिवा – रात्रि 

270. द्वेष – सद्भावना 

271. स्वच्छ – दूषित 

272. वाम – दक्षिण 

273. शुभ – अशुभ 

274. उत्तर – दक्षिण 

275. स्वदेशी – विदेशी 

276.देह – विदेह

277. यहां – वहां 

278. देनदार – लेनदार 

279. आशा – निराशा 

280. शिष्ट – अशिष्ट 

281. शिक्षित – अशिक्षित 

282. कंजूस – खर्चीला 

283. जोड़ना – तोड़ना 

284. संश्लेषण – विश्लेषण 

285. खुशबू – बदबू 

286. सरस – निरस

287. अनुज – अग्रज 

288. स्वप्न – जागरण 

289. दाखिल – खारिज 

290. देर – जल्दी 

291. कुख्यात – विख्यात 

292. कटु – मधुर 

293. कृष्ण – शुक्ल 

294. दृश्य – अदृश्य 

295. अमीर – गरीब 

296. अनमोल – सस्ता 

297. कठिन – सरल

298. आकाश – पाताल 

299. कपूत – सपूत

300. कदाचार- सदाचार 

301. विवेकी – अविवेकी 

302. विनीत – अविनीत 

303. पेय – अपेय

304. निकट – दूर 

305. शिक्षा – अशिक्षा 

306. नागरिक – ग्रामीण

307. विहित – अविहित 

308. दृढ़ – अदृढ 

309. घटना – बढना

310. धर्म – अधर्म 

311. बीमार – तंदुरुस्त 

312. देशभक्त – देशद्रोही 

313. बेचना – खरीदना 

314. जंगम – स्थावर

315. प्रसार – संकोच 

316. प्रेम – घृणा 

317. प्रभावित – अप्रभावित 

318. फूल – कांटा

319. प्रश्न – उत्तर 

320. गतिशील – गतिहीन 

321. अपमान – सम्मान 

322. आज्ञा – अवज्ञा 

323. कनिष्ठ – ज्येष्ठ 

324. सूखा – गीला 

325. स्वामी – सेवक

326. पुरुष – स्त्री 

327. बुराई – अच्छाई 

328. वाद – प्रतिवाद 

329. सेवक – स्वामी 

330. मित्र – शत्रु 

331. गुण – दोष

332. चढ़ना – उतरना 
 
333. विशिष्ट – साधारण 

334. जय – पराजय

335. सुगम – अगम

336. गत – आगत

337. घर – बाहर

338. अपना – पराया

339. नाथ – अनाथ

340. तुच्छ – महान

341. हिंसा – अहिंसा 

342. आलस्य – उधम

343. कुमार्ग – सन्मार्ग 

344. निर्मल – मलिन

345. चिंतित – निश्चिंत 

346. साक्षर – निरक्षर 

347. घात – प्रतिघात 

348. न्यून – अधिक 

349. आत्मा – परमात्मा 

350. एकदल – बहुदल

351. कटु – मधु

352. जड़ता – चेतनता

353. अल्पमत – बहुमत 

354. अथ – इति

355. सरस – नीरस

356. अधिक – न्यून

357. ताज़ा – बासी

358. आयात – निर्यात 

359. विधवा – सधवा 

360. दंड – पुरस्कार 

361.सम – विषम 

362. उदार – अनुदार 

363. शोषक – पोषक 

364. सौभाग्य – दुर्भाग्य 

365. स्थायी – अस्थायी 

366. खरा – खोटा 

367. सुर – असुर

368. समास – व्यास

369. बन्धन – मोक्ष

370. सफल – असफल 

371. उत्साह – निरुत्साह 

372. कपट – निष्कपट 

373. नूतन – पुरातन 

374. भेद – अभेद 

375. अधोगामी – ऊर्ध्वगामी 

376. सम्मुख – विमुख 

377. हार – जीत

378. स्वधर्म – परधर्म 

379. आकलन – विकलन

380. सुधा – विष

381. सुनी – अनसुनी 

382. गृहीत – त्यक्त 

383. गंभीर – वाचाल 

384. अभ्यांतर – बाह्य 

385. थलचर – जलचर 

386. उद्दंड – विनम्र 

387. संकल्प – विकल्प 

388. स्वतंत्र – परतंत्र 

389. राजतंत्र – गणतंत्र 

390. सुपथ – कुपथ

391. हित – अहित 

392. सहित – रहित 

393. सामिष – निरामिष 

394. खाली – भरा

395. गुनाहगार – बेगुनाह 

396. चतुर – मूर्ख 

397. श्रव्य – दृश्य 

398. समान – असमान

399. सत्यशील – असत्यशील

400. उपाय – निरुपाय 

401. जीत – हार 

402. अजय – पराजय 

403. पूरव – पश्चिम 

404. नेकी – बदी

405. अनाथ – सनाथ

406. उद्घाटन – समापन 

407. अक्षत – विक्षत

408. उन्मीलन – निमीलन

409.अनंत – अंत

410. आजाद – गुलाम 

411. विवेक – अविवेक 

412. तीव्र – मंद 

413. प्रसिद्ध – अप्रसिद्ध

414. जारज – औरस

415. अमित – परिमित 

416. चिरायु – अल्पायु 

417. सुपथ – कुपथ

418. तृषा – तृप्ति 

419. सहयोगी – प्रतियोगी 

420. आसक्त – अनासक्त 

421. सुंदर – कुरूप 

422. स्वार्थ – परमार्थ 

423. उन्नत – अवनत 

424. अनघ – अघ

425. आहूत – अनाहूत 

426. गद्य – पद्य 

427. एकेश्वरवाद – बहुदेववाद

428.लघुता – गुरुता

429. चंचल – अचंचल 

430. कृष्ण – शुक्ल 

431. अमावस्या – पूर्णिमा 

432. चल – अचल

433. संश्लेषण – विश्लेषण 

434. उदार – अनुदार 

435. क्रय – विक्रय 

436. उल्लघंन – अनुल्लंघन

437. कहा – अनकहा

438. देव – दानव 

439. एक – अनेक 

440. भला – बुरा 

441. तर्क – वितर्क 

442. सम्पन्न – विपन्न 

443. दुआ – बददुआ 

444. दुख – सुखा

445. श्लील – अश्लील 

446. सुरक्षित – असुरक्षित 

447. क्षम्य – अक्षम्य 

448. क्षमता – अक्षमता 

449. कुमारी – विवाहिता 

450. अमृत – विष

451. आलसी – कर्मठ 

452. उन्मूलन – रोपण

453. कुशल – अकुशल 

454. कोप – कृपा 

455. जंगली – पालतू 

456. जानकार – अनजान 

457. तम – प्रकाश 

458. सस्ता – महंगा 

459. सुबुद्धि – दुबुद्धि

460. सुमति – कुमति 

461.हत – अहत

462. कुटिल – सरल

463. गौरव – लाघव

464. सूखा – गीला 

465. सहिष्णु – असहिष्णु 

466. अथ – इति

467. अनुक्रिया – प्रतिक्रिया

468. अंधकार – प्रकाश 

469.हास – रुदन

470. सफल – असफल 

471. महात्मा – दुरात्मा 

472. क्षम – अक्षम

473. सोना – जागना 

474. अंश – पूर्ण 

475. उत्पत्ति – विनाश 

476. सहमत – असहमत

477. सुरक्षा – असुरक्षा 

478. सृजन – नाश

479. पंडित – मूर्ख 

480. संयोग – वियोग 

481. आरोह – अवरोह 

482. सुशील – दुःशील 

483. आक्रमण – प्रतिरक्षण 

484. आयात – निर्यात 

485. स्वीकृति – अस्वीकृति 

486. जंगली – पालतू 

487. स्पर्धा – सहयोग 

488. गरल – सुधा

489. भेद – अभेद 

490. गृहस्थ – संन्यासी 

491. राजा – रंक

492. सदुपयोग – दुरुपयोग 

493. उतार – चढ़ाव 

494. होनी – अनहोनी 

495. सेवित – असेवित

496. लापरवाह – सावधान 

497. हित – अहित 

498. सुगम – दुर्गम 

499. यद्ध – शांति 

500. रचित – अरचित

Vilom Shabd PDF Download

यहाँ से 500+ विलोम शब्द PDF डाउनलोड करें 👇

PDF Download Link – Link now

✅ FAQ

Q1. विलोम शब्द क्या होते हैं ?

विपरीत अर्थ वाले शब्दों को विलोम शब्द कहते हैं।

Q2. 500 विलोम शब्द PDF कैसे डाउनलोड करें ?

इस पोस्ट में PDF डाउनलोड लिंक दिया गया है।

Q3. प्रतियोगी परीक्षा के लिए विलोम शब्द जरूरी हैं ?

हाँ, हिंदी व्याकरण में विलोम शब्द बहुत महत्वपूर्ण हैं।

Q4. लिंक ओपन नहीं हो रहा है?

पोस्ट के नीचे PDF के लिए कमेंट करें। PDF आपको भेज दी जाएगी।

Leave a Reply